Ralf Fleuren - 06 3441 7041 ralf@bliqsem.nl

Hoe maak je een elevator pitch? Er is veel geschreven over wat de kenmerken van een perfecte pitch zijn. Er zijn ook veel voorbeelden beschikbaar op Youtube. Maar hoe schrijf je een pitch? Wat moet je nu precies doen om tot een goede pitch te komen, op papier? Hoe ontwerp je een pitch? Deze blog beschrijft hoe je stap voor stap je pitch kunt maken waarmee je jouw doel kunt bereiken.

 

Welke ‘tools’ heb je nodig om een goede pitch te bedenken?

Om te beginnen een aantal ‘tools’; welke technieken heb je nodig om je pitch daadwerkelijk te schrijven?

  • Creativiteit: Om een goede pitch voor te bereiden moet je gebruik maken van je creatieve vaardigheden. Een goede pitch bedenk je niet 1-2-3, daar moet je echt even voor gaan zitten. Je doorloopt het hele proces van divergeren (veel verschillende dingen bedenken) en daarna convergeren (focussen en schrappen).
  • Verbeeldingskracht: Om je boodschap goed aan te laten komen moet je hem uitvergroten en in herkenbare beelden verpakken. Daarvoor moet je associëren; vanuit jouw kernboodschap bedenken welke beelden mensen zouden kunnen herkennen.
  • Tijd en aandacht: Neem voldoende tijd om je pitch goed uit te werken op basis van je doel. Een écht goede pitch schud je niet even uit je mouw; die is goed doordacht en zorgvuldig voorbereid.
  • Beleving: Denk als een artiest/ entertainer. Hoe kan ik er een spannende, vermakelijke beleving van maken zodat mensen geboeid blijven?
  • Oefenen en bijschaven: Nadat je voldoende hebt voorbereid is het zaak om je pitch te testen op mensen. Wat blijft hangen? Wat is teveel of wat is voldoende informatie? Hoe reageerde men?

 

Uiteindelijk is het belangrijkst dat je pitch pakkend én relevant is: In een goede pitch gaan vorm en inhoud samen, de vorm ondersteund het overbrengen van de inhoud.

 

8 stappen om een pitch te maken

Zelf schrijf ik regelmatig pitches voor mensen die op een belangrijk kruispunt staan; een nieuwe baan, een investering binnenhalen, een project intern pitchen of zichzelf presenteren bij netwerken. Ik werk daarin altijd nauw samen met de pitcher; hij of zij geeft de input voor de pitch, het onderwerp, de doelgroep en samen gaan we schrijven, schaven en oefenen om de pitch helemaal top te maken.

De ervaring leert dat je heel wat stappen moet doorlopen om tot een goede pitch te komen. In deze blog beschrijf ik iedere stap en geef ik zoveel mogelijk concreet antwoord op ‘hoe’ je dat doet.

 

  1. Situatie, doel en doelgroep bepalen
  2. Brainstormen over je onderwerp(en)
  3. Kernboodschap formuleren
  4. Kernboodschap vertalen in de vier stappen van een goede pitch
  5. Pitch uitschrijven: Rode draad pitch finetunen
  6. Pitchhulpmiddelen maken
  7. Feedback op je pitch vragen
  8. Pitch afmaken

 

1. Situatie, doel en doelgroep bepalen

Voor wie ga je pitchen, in welke situatie en wat wil je bereiken?

Een pitch is een korte, krachtige presentatie met als doel iemand van iets te overtuigen. Je pitcht als je een duidelijk doel voor ogen hebt. Bij voorkeur niet een ‘einddoel’ maar een ‘tussendoel’. Het is bijvoorbeeld lastig om met één pitch meteen een baan te krijgen, maar je kunt wel proberen op gesprek te komen of een HR-manager te triggeren meer van jou te weten te komen. Mensen komen vaak bij mij voor hulp bij hun pitch als ze een nieuwe baan zoeken, als ze gaan netwerken en nieuwe mensen duidelijk willen vertellen wat ze doen. Maar ook als ze hun ondernemingsidee helder willen overbrengen en investeerder willen overtuigen. Steeds vaker krijg ik ook de vraag om mensen die ergens moeten presenteren te helpen om hun presentatie kort en krachtig voor te bereiden.

 

De situatie

Meestal bereiden mensen geen algemene pitch voor, maar hebben een specifieke situatie in gedachten waarin ze gaan pitchen. Bij het voorbereiden van een pitch is het belangrijk die situatie heel goed in gedachten te nemen en liefst te beschrijven. In die zin is er ook geen ‘standaardpitch’ mogelijk; in iedere situatie is de pitch weer even net anders. Omdat de doelgroep, het publiek mogelijk anders is, het doel anders kan zijn maar de omstandigheden waarin je pitcht spelen ook een rol.

  • Sta je voor een groep of is het meer een gesprek met één of twee personen?
  • Is het een geplande pitch of een spontane pitch?
  • Hoeveel tijd heb je gekregen of verwacht je te hebben?
  • Hoeveel tijd is er voor en na de pitch?
  • Sta je op een podium?
  • Welke hulpmiddelen kan je gebruiken in die situatie? Een beamer/scherm?
  • Weet je al of je na de pitch vragen krijgt?

 

Zo zijn er veel factoren die invloed hebben op de mogelijkheden en onmogelijkheden die je hebt tijdens de pitch. Beschrijf die goed van tevoren zodat je erop kunt inspelen en er rekening mee kunt houden.

 

Kies een haalbaar, duidelijk doel

Bij de voorbereiding van een pitch is het cruciaal dat je het doel en de doelgroep heel helder hebt. Bijvoorbeeld;

  • Feedback van ervaren ondernemers op mijn ondernemingsidee
  • Collega’s overtuigen van het projectplan, om akkoord op het budget te krijgen
  • Netwerktips krijgen voor het vinden van een stageplek, tijdens een verjaardag
  • Met nieuwe potentiële klanten in contact komen tijdens een netwerkborrel
  • Potentiële investeerders overtuigen van het businessidee en ze enthousiasmeren om te investeren in de onderneming
  • Met nieuwe potentiële klanten in aanraking komen in een werkgebied
  • Tijdens een eerste sollicitatiegesprek duidelijk je belangrijkste kwaliteiten overbrengen zodat je een goede indruk maakt bij de recruiter en afdelingsmanager

(dit doel gebruik je later ook nog bij de afsluiting van je pitch, je stelt dan een vraag die bijna letterlijk het doel is)

 

Ken je doelgroep

Bij pitchen wil je mensen verrassen, enthousiasmeren en overtuigen van jouw kernboodschap. Dan moet je dus wel iets weten van jouw doelgroep; wat is hun voorkennis over het onderwerp? Wat zijn ze gewend qua pitches? Wat voor type mensen zijn ze? Wat zou ik te weten kunnen komen over ze, vooraf?

 

Soms is het heel lastig om veel over je publiek te weten vooraf. Wat kan helpen is om altijd wat vragen vooraf te stellen of even persoonlijk contact te hebben met diegene. Dan kan je een gevoel krijgen bij het publiek en daarop je voorbereiding afstemmen. Hoe meer je weet van je publiek, hoe minder spannend het pitchen waarschijnlijk is.

 

2. Brainstormen over je onderwerp(en)

Om jezelf op goede ideeën te brengen voor een verrassende, pakkende en overtuigende pitch moet je je creatieve kracht aan het werk zetten. Het slimste is om een groot vel (digitaal) papier te pakken (A3 het liefste) en daar enkele kernwoorden op te schrijven vanuit je onderwerp waar je over pitcht. Vervolgens ga je per kernwoord alle woorden die je associeert met dat woord opschrijven, rond dat kernwoord. Je kunt bijvoorbeeld een mindmap maken, dat is een bekende en handige techniek.

Dat zou bijvoorbeeld als volgt kunnen gaan bij een pitch over het vinden van een stageplek;

Stageplek communicatie bij een groot bedrijf

  • Communicatie;
    • Ik praat makkelijk
    • Presenteren kan ik goed
    • Opleiding HBO-communicatie
    • Zat er al vroeg in; als kind was ik al heel communicatief
    • Communicatie verandert; veel online
    • Zelf heb ik 3.000 Instagramvolgers
    • Luisteren is belangrijk bij communicatie
    • Vrijwilligerswerk wijkblad artikelen schrijven en social media doen
  • Stage
    • Heb al ervaring bij…
    • School noemen
    • 4 maanden
    • Spannend
    • Vergelijking met ontdekkingsreis
    • Leerdoelen persoonlijk noemen
  • Groot bedrijf
    • Internationale ambitie
    • Houd van reizen; 3 maanden naar Azië geweest
    • Talenknobbel
    • ….

 

Dit is maar een voorbeeld maar zo’n verkenning van de onderwerpen kan je op enorm veel ideeën brengen die je zou kunnen gebruiken in je pitch. Wat je eigenlijk zoekt zijn elementen die pakkend zijn en je (later te kiezen) kernboodschap kunnen onderbouwen. Wees je bewust dat je niet al deze elementen uiteindelijk gaat gebruiken, maar hoe meer ideeën hoe beter de kwaliteit uiteindelijk.

 

Tip: online brainstorm/associatietools

Stel dat je creativiteit niet goed op gang komt om te associëren op de onderwerpen van je pitch, wat kan je dan doen? Online zijn er wat handige tools om je te helpen:

  • net: als je hier een woord invoert krijg je vanzelf allerlei synoniemen en woorden die met jouw onderwerp te maken hebben. Je kunt daar ook voor een visuele weergave kiezen die je ook goed op ideeën kan brengen. (https://synoniemen.net/)
  • Thesaurus: in het Engels heb je de website Thesaurus die hetzelfde doet (https://www.thesaurus.com/).
  • Extra handig aan die websites is dat je ook meer informatie over het betreffende woord kunt krijgen zoals spreekwoorden, oude betekenissen, en allerlei dingen die te maken hebben met het woord.
  • Automatisch een associatie laten maken kan ook handig via Pondr (https://www.pondr.be/). Je kunt daar eigenlijk een ‘half-automatische mindmap maken’ van een onderwerp. Erg handig.
  • Google images; voer je onderwerpen eens in, in Google Images. Daar krijg je snel beelden, teksten die te maken hebben met je onderwerp en je op ideeën van associaties kunnen brengen (http://images.google.nl/).
  • Woordenboek: een woordenboek, online of offline, kan je ook helpen.
  • Youtube: voer je onderwerpen eens in, in youtube om wat filmpjes over het onderwerp te kijken.

 

Pakkende elementen selecteren

Eindig de brainstorm met het arceren van woorden die je heel goed bij de boodschap vindt passen en die mogelijk pakkend voor de pitch zouden kunnen zijn. Denk dan aan dingen die input kunnen zijn voor;

  • Probleem of situatie schetsen
  • Een rollenspel of situatie naspelen
  • Anekdotes die de boodschap ondersteunen
  • Dingen die tot de verbeelding spreken
  • Elementen met veel emotie (positief of negatief)
  • Humor; dingen die grappig kunnen zijn
  • Metaforen of beelden; welke dingen zijn heel herkenbaar voor je doelgroep en zou je kunnen gebruiken zodat ze je boodschap snel begrijpen
  • Storytelling; een persoonlijke anekdote gebruiken
  • Beeldspraak of een metafoor; je boodschap vergelijken met iets dat algemeen bekend is
  • Beeldend maken; een object of visualisatie gebruiken om je boodschap te illustreren
  • Veel interactie met het publiek
  • Zang of spel
  • Gebruik je creativiteit; de mogelijkheden zijn eindeloos!

 

3. Kernboodschap formuleren

Kijk vervolgens naar alle elementen die je hebt gearceerd en schrijf de elementen die je het meest aanspreken op een nieuw lijstje. Het zou ook kunnen dat je na de brainstorm even een pauze moet nemen. Als je alles een dagje hebt weggelegd (er een nachtje over hebt geslapen) komen er soms nog nieuwe ideeën én kan je ook met een frisse geest de selectie doen. Welke elementen spreken je aan? Welke elementen zijn pakkend en vermakelijk? Welke dingen zouden mensen aanspreken én brengen jouw boodschap goed over?

 

Nu is ook het moment om die kernboodschap heel helder te formuleren. Niet in de vorm van het doel maar in de vorm van wat jij tijdens de pitch als hoofdboodschap wilt geven.

 

Voorbeeld “blijven hangen”

Student Maikel ging een pitch voorbereiden voor een talkshow van een regionaal zakelijk netwerk. Zijn doel voor die pitch op dat moment was het overtuigen van de aanwezige ondernemers om in gesprek te gaan over het maken van 3D-geprinte sleutelhangers in huisstijl van het bedrijf. Maikel heeft een 3D-printbedrijf dat in veel kleuren kan printen. Hij wilde uiteindelijk dus sleutelhangers verkopen, maar voor deze pitch was ‘in contact komen’ tijdens de aansluitende borrel het belangrijkste.

 

We zijn samen gaan zitten om zijn doel te vertalen in een pakkende kernboodschap: wat is nu hetgeen dat de aanwezige ondernemers kan triggeren? We gingen brainstormen over zijn product, bedrijf en wat hij graag wilde bereiken.

 

We besloten te focussen op waarmee Maikel de ondernemers helpt met de sleutelhangers; dat zij hun bedrijfsnaam of boodschap goed kunnen overbrengen aan hun doelgroepen. We kozen voor de metafoor/het beeld van de sleutelhanger; wil jij dat jouw boodschap ‘blijft hangen’? Het was tenslotte een sleutelhanger.

 

Dat werd de kernboodschap: met de sleutelhangers van Maikel blijft jouw boodschap beter hangen!

 

Wat is het verschil tussen je pitchdoel en kernboodschap?

Doel: Het (uiteindelijke) doel dat je na jouw pitch wilt bereiken. Bijvoorbeeld: in contact komen met mensen.

Kernboodschap: De pakkende boodschap die mensen stimuleert om het gedrag te gaan vertonen dat jij wilt. Bijvoorbeeld: wil jij ook dat jouw bedrijf goed blijft hangen? Kom dan in contact met Maikel.

 

Voorbeelden van vertaling doel in kernboodschap:

Doel: Investeerder overtuigen dat twee 14-jarige ondernemers het waard zijn om in te investeren

Kernboodschap: We hebben misschien nog geen rijbewijs, maar wel een patent op ons product (in de gehele pitch gebruikten ze hun zwakte ‘leeftijd’ op een heel speelse manier in hun voordeel)

 

Doel: Steun van ondernemers voor een ondernemingsplan van een Nederlands gitaarmerk.

Kernboodschap: Een nieuw begin, een nieuwe toekomst (de pitcher begon een liedje te zingen met deze relevante tekst en bouwde zijn verhaal daarmee op)

 

Doel: Duidelijk maken dat sociaal werkers kunnen bijdragen aan de energietransitie

Kernboodschap: Wanda de Wesp zorgt voor kruisbestuiving en gezoem in de wijk (Wanda de Wesp is een bijnaam van Wanda die ze kreeg tijdens haar werk in een wijk, toen ze een insectenhotel samen hebben gerealiseerd)

 

Doel: Sollicitatiecommissie overtuigen van kwaliteit ‘veelzijdigheid’

Kernboodschap: Ik ben Claar de Kameleon (ze vertelde dat ze tijdens gesprekken haar toon, snelheid, aanpak en zelfs kleding aanpaste aan de doelgroep waarmee ze werkt)

 

Als je de kernboodschap hebt. Ga je die steeds (zeker 3 keer) in enige vorm laten terugkomen in de pitch. Tijdens de pitchtrainingen die ik voor bedrijven en organisaties nemen we altijd voldoende tijd om creatief te brainstormen over de kernboodschap van de pitch. Tijdens het oefenen van de pitch voor de groep zie je dan echt het positieve effect van pitches met één heldere en pakkende kernboodschap.

 

4. Kernboodschap vertalen naar de vier stappen van een goede pitch

Als je de vorm helder hebt, of elementen daarvan, kan je

Daarna ga je proberen één goed verhaal te maken van opening naar afsluiting met een logische opbouw en duidelijke rode draad.

 

Als je de kernboodschap hebt gekozen en pakkende vormen hebt bedacht die de kernboodschap kunnen illustreren en laten hangen, is het zaak je pitch te gaan opbouwen. Door middel van de vier stappen van een goede pitch bouw je gestructureerd een goed, overtuigend verhaal op.

 

De vier stappen

Stap 1: Opening

Eerst verzorg je een pakkende opening die de aandacht trekt én relevant is voor de kernboodschap van je verhaal. Het kan zijn dat je de kernboodschap zelfs al noemt, maar het kan ook zijn dat je hier een aanloop neemt naar de kernboodschap. In ieder geval is er een logische link tussen de pakkendheid, vorm van de opening en de kernboodschap. De opening kan niet alleen maar leuk of pakkend zijn, het moet een opstapje zijn naar de rest van de inhoud van de pitch. De aandacht trekken is niet moeilijk, dan hoef je alleen maar iets geks of opvallends te doen. De aandacht trekken op een relevante manier, is moeilijker en zorgt ervoor dat mensen nieuwsgierig worden om meer te weten.

 

Waar moet de opening aan voldoen?

  • Een prikkelende opening waarmee je de aandacht trekt (een vraag, een anekdote, verhaal). Durf te verrassen.
  • Schets het probleem dat je oplost met je idee
  • Maak oogcontact met je publiek
  • Start interactief indien mogelijk
  • Ben enthousiast

 

Wat zijn manieren om een pitch pakkend te openen?

  • Zing een lied
  • Voer een toneelstukje op
  • Stel een prikkelende, gesloten vraag
  • Kom binnen in een opvallend kostuum
  • Laat een opvallend, groot object zien
  • Dim de lichten en ga zitten om een verhaal te vertellen
  • Draag een gedicht voor
  • Zet passende muziek op
  • Vertel een mop
  • Laat het publiek van opstelling wisselen
  • Vraag het publiek te gaan staan
  • Deel een sample van je product uit om te proberen
  • Laat het publiek je product ervaren
  • Doe een acrobatische act
  • Voer een dans op
  • Vertel een anekdote
  • Noem een schokkend feit
  • Vertel over jouw droom of visie

 

Tips om een pakkende opening te bedenken;

  • Bekijk voorbeelden van pitches (in het pitchpakket van Bliqsem zitten voorbeeldvideo’s waar je inspiratie op kunt doen)
  • Gebruik je creativiteit
  • Vraag ideeën aan anderen
  • Kijk in je pitchbrainstormschema voor pakkende vormen
  • Kijk naar je kernboodschap en bedenk wat daarbij past
  • Schrijf dingen op die je publiek niet van jou of op dat moment zouden verwachten
  • Denk als een artiest: hoe zou een acteur/performer/entertainer openen?
  • Gebruik een metafoor van een superheld die bij jou of je verhaal past; hoe zou Superman deze pitch openen?
  • Google eens op ‘creatieve pitch’ of ‘creatieve opening’
  • Vraag aan een specialist om mee te denken (bliqsem verzorgt pitchcoaching en kan als frisse buitenstaander met jouw input snel creatieve vormen bedenken)

 

Stap 2: Idee

 

Na de pakkende opening is het zaak dat je zo snel mogelijk het idee, de kern van jouw pitch overbrengt. Zorg dat je daarvoor heldere taal gebruikt in woorden die jouw publiek goed begrijpt. Daarnaast is het slim om je idee te visualiseren, als dat kan.

 

Als je een product pitcht is het aan te raden om het product fysiek of digitaal te laten zien. Als je een plan pitcht is het goed om één kernbeeld te kiezen dat jouw plan visualiseert. Stel dat je een app pitcht, laat dan wat screenshots zien zodat men het voor zich kan zien.

 

Als je jezelf pitcht tijdens een sollicitatie of een netwerkgesprek is het lastiger om – behalve jezelf – iets te visualiseren. In feite ben jij het visuele bewijs van jouw pitch. In die zin is kleding en voorkomen wel erg belangrijk. Hoe je eruit ziet is ook een middel om jouw boodschap over te brengen, realiseer je dat kleding ook een communicatiemiddel is om jouw boodschap kracht bij te zetten.

 

Een tip om te checken of het idee helder is, is om het een keer aan een totale buitenstaander te pitchen. Iemand die je normaal niet zou benaderen hiervoor maar die wel goed kan toetsen of je in begrijpelijke taal en beelden pitcht.

Deze is bedoeld om te laten zien wat Fontys allemaal aan ondernemerschap doet zodat de omgeving ziet welke bijdrage Fontys aan ondernemerschap levert. Hier zitten echt cijfers bij die kunnen overtuigen, bijvoorbeeld:

  • 1313 studenten hebben momenteel een eigen onderneming
  • De gemiddelde omzet was €124.000 in 2019

 

Misschien heb je wel flink wat cijfers beschikbaar om je pitch te ondersteunen. Kies er 1 of 2 die je verhaal kunnen ondersteunen en laat het daarbij. Meer cijfers en feiten kan je altijd nog na je pitch geven. Kies dus slim de juiste cijfers!

 

  1. Afsluiting

Aan het einde van de pitch is het zaak je kernboodschap nog een keer te herhalen en een vraag te stellen richting het doel van je pitch.

 

“Wil je dus dat Claar de Kameleon jouw team ook komt versterken? Nodig me dan uit voor een kennismakingsgesprek om zelf te ervaren hoe goed ik in jouw team kleur.”

 

“Wil je ook blijven hangen bij jouw klanten? Kom dan eens kijken naar de sleutelhangers die we al voor klanten geproduceerd hebben, ik heb er flink wat meegenomen als demo.”

 

“Wil je ook gezoem in jouw wijk? Neem dan contact op met Wanda de Wesp voor een kopje thee mét honing!”.

 

5. Pitch uitschrijven: Rode draad pitch finetunen

 

Als je de kernboodschap van de pitch hebt vertaald in de vier stappen is het belangrijk om de rode draad van je pitch te checken. Je hebt nu een uitgeschreven pitch nodig en kunt dan goed op een rijtje zien of het een logisch lopend verhaal is. Mocht je het lastig vinden om het overzicht te hebben, kan je ook in steekwoorden je pitch samenvatten en daarmee zien of de verhaallijn logisch is.

 

6. Pitchhulpmiddelen maken

 

Bij je pitch gebruik je verschillende hulpmiddelen;

  • Attributen/ visualisatie; dingen die je helpen om je boodschap krachtig over te brengen. Vaak kan je geen powerpoint gebruiken maar wel objecten meenemen.
  • Presentatiehulpmiddelen:
    • Mocht je powerpoint kunnen gebruiken, houd het dan kort en krachtig.
    • Presentatiekaartjes kunnen erg handig zijn om de structuur van je pitch te onthouden en vast te houden. Het kan ook handig zijn om feiten en cijfers te onthouden en feedback te noteren die je na de pitch krijgt.

 

Je kunt ook overwegen eerst feedback op je pitch te vragen, zie de volgende stap, voordat je alle hulpmiddelen vraagt.

 

7. Feedback op je pitch vragen

 

Om je pitch te testen kan je feedback vragen van verschillende mensen op je pitch. Dat kan door de uitgeschreven versie te mailen naar mensen óf door jezelf op te nemen als je de pitch doet. Dat filmpje kan je dan handig via Whatsapp naar mensen sturen met de vraag om feedback. Wie kan je om feedback vragen?

  • Een buitenstaander; deze geeft heel frisse, blanco feedback
  • Een expert op het gebied van pitchen; deze kan met vaktechnieken je pitch verbeteren
  • Iemand uit je doelgroep; iemand die lijkt op degene voor wie je gaat pitchen
  • Een college; iemand die in een vergelijkbare situatie als jij zit

 

Als je uit verschillende hoeken feedback krijgt, wordt je pitch steeds beter!

 

 

8. Pitch afmaken

 

Nadat je feedback hebt gekregen verwerk je die in je pitch, en schrijf je het nog een keer helemaal goed uit. Ook neem je de pitch (nog) een keer op video op of op een dictaphone. Dat is handig zodat je niet alleen de woorden op papier hebt, maar ook de intonatie erbij kunt onthouden.